تست طرحواره درمانی چیست؟
تست طرحواره درمانی (Schema Therapy) یک روش درمانی مبتنی بر شواهد است که برای درمان اختلالات شخصیت و مشکلات روانشناختی پیچیده مورد استفاده قرار میگیرد.
این روش توسط جفری یانگ (Jeffrey Young) در دهه 1990 توسعه یافت و بر اساس نظریههای روانشناسی، علوم شناختی و رواندرمانی ارائه شده است. در ادامه این مقاله از کلینیک روانشناسی راه آرامش با ما همراه باشید.
تستهای طرحواره درمانی از دو عنصر اصلی تشکیل شدهاند: طرحوارهها و روشهای درمانی متمرکز بر طرحواره. طرحوارهها الگوهای مزمن از باورها، احساسات، نیازها و رفتارهای ناسالم هستند که از سنین اولیه شکل میگیرند و در طول زمان تثبیت میشوند.
این طرحوارهها ممکن است از تجربیات ناخوانده و ناخواسته در کودکی ناشی شده یا نتیجهٔ روابط ناسالم با افراد مهم در زندگی باشند. طرحوارهها معمولاً به شکل افراطی و غیرمنطقی در ذهن فعال میشوند و میتوانند منجر به مشکلات روانشناختی و رفتارهای ناسازگار شوند.
در تست طرحواره درمانی، هدف اصلی تشخیص و درمان طرحوارههای ناسالم است. این تست با استفاده از مصاحبهها، پرسشنامهها و تمرینهای مختلف انجام میشود. در ابتدا، تفصیلی درباره تجربیات کودکی، روابط فعلی، الگوهای رفتاری و مشکلات فعلی افراد جمعآوری میشود. سپس، با استفاده از اطلاعات به دست آمده، طرحوارههای ناسالم شناسایی و تحلیل میشوند.
بعد از شناسایی طرحوارهها، روشهای درمانی متمرکز بر طرحواره برای تغییر الگوهای ناسالم استفاده میشوند. این روشها شامل تمرینهای شناختی-رفتاری، تمرینهای تخیلی، روشهای حسی-حرکتی و تمرینهای روان درمانی هستند. هدف از این روشها، تغییر باورهای ناسالم، کاهش احساسات منفی و تقویت مهارتهای روانی و اجتماعی است.
تستهای طرحواره درمانی یک روش جامع و موثر در درمان اختللالات شخصیت و مشکلات روانشناختی پیچیده است. با توجه به تشخیص و تحلیل طرحوارههای ناسالم، این روش به افراد کمک میکند تا الگوهای رفتاری ناسالم خود را شناسایی کرده و آنها را با الگوهای سالمتر و مؤثرتر جایگزین کنند.
به طور کلی، آزمون طرحواره درمانی درک عمیقی از طرحوارههای ناسالم افراد فراهم میکند و راهنمایی میکند تا بهبودی در کیفیت زندگی و روابطشان داشته باشند. این روش درمانی بر پایهٔ شواهد قوی و تحقیقات علمی استوار است و برای مواجهه با مشکلات روانشناختی پیچیده و مزمن بسیار مؤثر به نظر میرسد.
Click here to preview your posts with PRO themes ››
البته، این توضیحات به صورت کلی بوده و در ادامه برای درک کامل تستهای طرحواره درمانی صحبت خواهیم کرد.
انواع تست طرحواره درمانی
تست طرحواره درمانی از مجموعهای از روشها و تمرینها تشکیل شده است که برای شناسایی و تحلیل طرحوارههای ناسالم و درمان آنها استفاده میشود. در زیر، به برخی از انواع تستهای طرحواره درمانی اشاره میکنم:
- مصاحبه طرحوارهای (Schema Interview): در این مصاحبه، معمولاً با یک روانشناس یا متخصص طرحواره درمانی انجام میشود. در طول مصاحبه، سوالات متنوعی مطرح میشود تا اطلاعات جامعی درباره تجربیات کودکی، الگوهای رفتاری، باورها و احساسات ناسالم جمعآوری شود.
- پرسشنامههای طرحواره (Schema Questionnaires): این پرسشنامهها به صورت خودگردان طراحی شدهاند و به فرد اجازه میدهند الگوهای ناسالم خود را شناسایی کند. به عنوان مثال، پرسشنامه طرحوارههای طفلی (Young Schema Questionnaire for Children) که برای کودکان و نوجوانان استفاده میشود.
- تمرینهای تخیلی (Imagery Exercises): این تمرینها بر اساس تخیل و خیالپردازی انجام میشوند. شخص دستوراتی را که توسط روانشناس داده میشود را دنبال میکند و به تصویرسازی ذهنی خود میپردازد. این تمرینها به فرد کمک میکنند تا باورها و الگوهای ناسالم خود را درک و تغییر دهد.
- تمرینهای شناختی-رفتاری (Cognitive-Behavioral Techniques): این تمرینها شامل تکنیکهایی مانند شناسایی و تغییر باورهای ناسالم، تمرینات معکوسسازی (Decathexis)، تمرینات پرورش خودآگاهی و مهارتهای مشکلحلی میشود.
- تمرینهای حسی-حرکتی (Somatic-Movement Techniques): این تمرینها تلفیقی از تمرینات جسمانی، حرکت و تمرکز حسی هستند. اهداف این تمرینها شامل کاهش احساسات منفی و بالا بردن آگاهی از تجربیات جسمانی است.
- تمرینهای رواندرمانی (Psychodramatic Techniques): این تمرینها به شخص اجازه میدهند نقشی را بازی کند و بازی در نقشهای مختلف به او کمک میکند تا باورها و الگوهای ناسالم خود راادامه میدهد. تمرینهای رواندرمانی معمولاً در گروههای درمانی یا تئاتر درمانی انجام میشوند تا افراد بتوانند ارتباطات خود را با دیگران بهبود داده و الگوهای ناسالم را بهبود بخشند.
Click here to preview your posts with PRO themes ››
توجه داشته باشید که مجموعه تستها و تمرینهای طرحواره درمانی ممکن است با توجه به روشها و مدارس مختلف رواندرمانی تفاوت داشته باشد. همچنین، استفاده از هر یک از این تستها و تمرینها بستگی به نیازهای و شرایط خاص فرد و توصیه روانشناس یا متخصص طرحواره درمانی دارد.
تست طرحواره درمانی یانگ
تست طرحواره درمانی یانگ (Young Schema Therapy) یک ابزار ارزیابی است که برای شناسایی و تحلیل طرحوارههای ناسالم درمانی استفاده میشود. این تست براساس نظریه طرحوارهها ارائه شده توسط جفری یانگ، روانشناس و متخصص درمانی، توسعه یافته است.
آزمون طرحواره درمانی یانگ شامل پرسشنامههایی است که بر اساس الگوهای رفتاری، باورها، و احساسات ناسالم در طول زندگی فرد ساخته شده است. این پرسشنامهها به فرد کمک میکنند تا الگوهای ناسالم خود را شناسایی کند و بتواند برای تغییر و بهبود آنها بکار برود.
در تست طرحواره درمانی یانگ، از پرسشنامههای مختلفی استفاده میشود که هر کدام برای شناسایی طرحوارههای خاصی طراحی شدهاند. برخی از پرسشنامههای مهم در این تست عبارتند از:
- “پرسشنامه طرحوارههای اصلی” (Young Schema Questionnaire): این پرسشنامه برای شناسایی 18 طرحواره اصلی که توسط یانگ شناسایی شدهاند، استفاده میشود. این طرحوارهها شامل الگوهای رفتاری، باورها و احساسات ناسالمی هستند که از تجربیات کودکی نشأت میگیرند.
- “پرسشنامه طرحوارههای طفلی” (Young Schema Questionnaire for Children): این پرسشنامه برای کودکان و نوجوانان طراحی شده است و به آنها کمک میکند تا طرحوارههای ناسالم خود را شناسایی کنند. این پرسشنامه شامل یک فهرست از 18 طرحواره اصلی است که بر اساس سوالاتی درباره تجربیات کودکی، باورها و احساسات ناسالم ساخته شده است.
- “پرسشنامه تغییر و درمان طرحوارهها” (Schema Therapy Change and Mode Assessment): این پرسشنامه به فرد کمک میکند تا ارزیابی کند که آیا طرحوارههای ناسالم خود را درمان کرده است یا خیر. این پرسشنامه شامل سوالاتی است که به ارزیابی تغییرات در طرحوارهها و وضعیت حالتهای مختلف (مد) درمانی میپردازد.
Click here to preview your posts with PRO themes ››
تست طرحواره درمانی یانگ یک ابزار مفید برای شناسایی الگوهای ناسالم در طول زندگی فرد است. با استفاده از این تست، روانشناسان و متخصصان درمانی میتوانند طرحوارههای ناسالم را شناسایی کنند و برنامههای درمانی مناسب را برای تغییر و بهبود آنها ارائه دهند.
درآخر، امیدواریم با مطالعه این مقاله اطلاعات مفیدید را در این زمینه کسب کرده باشید. برای مشاوره و راهنمایی بیشتر نیز میتوانید با کارشناسان مجرب کلینیک روانشناسی راه آرامش در ارتباط باشید.
سؤالات متداول
تست طرحواره درمانی چیست؟
آزمون طرحواره درمانی یک ابزار ارزیابی است که برای شناسایی و تحلیل طرحوارههای ناسالم درمانی استفاده میشود.
چه مواردی را میتوان با استفاده از تست طرحواره درمانی شناسایی کرد؟
با استفاده از آزمون طرحواره درمانی میتوان طرحوارههای ناسالم را در زمینههای مختلف از جمله الگوهای رفتاری، باورها و احساسات ناسالم شناسایی کرد.
چگونه تست طرحواره درمانی انجام میشود؟
آزمون طرحواره درمانی معمولاً از طریق پرسشنامههایی انجام میشود که به فرد کمک میکند الگوهای ناسالم خود را شناسایی کند. این پرسشنامهها شامل سوالاتی درباره تجربیات کودکی، باورها و احساسات ناسالم است.
چه فوایدی دارد که از تستهای طرحواره درمانی استفاده کنیم؟
استفاده از آزمون طرحواره درمانی به ما کمک میکند تا الگوهای ناسالم خود را شناسایی کنیم و برنامههای درمانی مناسبی برای تغییر و بهبود آنها ارائه دهیم. این تست میتواند بهبود درک ما از خودمان و روابطمان با دیگران را نیز به همراه داشته باشد.
آزمون طرحواره درمانی برای چه افرادی مناسب است؟
تست طرحواره درمانی برای هر فردی قابل استفاده است، اما به طور خاص برای افرادی که با مشکلات روانی مرتبط با الگوهای رفتاری و باورهای ناسالم مواجه هستند، مفید است.